‘Moet ik mijn nieren regelmatig laten checken?’

Iedere week beantwoordt Edwin de Vaal (48), huisarts in Nijmegen, een veelgestelde of opvallende vraag uit zijn praktijk. Deze week is dat: wanneer moet ik mijn nieren laten onderzoeken?

Wat gebeurt er als je nieren niet goed werken?

“De nieren filteren afvalstoffen uit het bloed en zorgen dat de verhouding water en zout in het lichaam goed blijft. Bij een slechtere nierfunctie wordt het bloed niet goed gezuiverd en plas je minder afvalstoffen uit.”

“De nieren zijn ook betrokken bij de aanmaak van bepaalde hormonen voor de bloeddruk en de aanmaak van rode bloedcellen. Meestal merk je er niks van als je nieren slechter gaan functioneren. Dat gebeurt pas in een heel laat stadium.”

“Naarmate we ouder worden, gaat de nierfunctie langzaam een beetje achteruit. Zorg daarom goed voor je nieren.”

Maar als je er niets van merkt, hoe weet je dan of je nieren goed werken?

“Nierschade valt te meten in je urine en in je bloed. Er zit bijvoorbeeld te veel eiwit in je plas. Dat komt doordat de nierfilters beschadigd zijn. Ze zijn ‘lek’ en laten daardoor eiwitten uit je bloed door naar de urine. In het bloed stijgt de concentratie afvalstoffen.”

Wanneer moet je je nieren laten onderzoeken?

“Ik krijg af en toe mensen op het spreekuur die denken dat ze last hebben van hun nieren, omdat ze pijn voelen achter op de rug, ongeveer op de hoogte waar de nieren zitten. Maar zoals gezegd voel je je nieren niet. Pijn op die plek wordt meestal veroorzaakt door een gekneusde rib of een nierbekkenontsteking.”

Maar je hoeft je nieren dus nooit te laten onderzoeken?

“Naarmate we ouder worden, gaat de nierfunctie langzaam een beetje achteruit. Zorg daarom goed voor je nieren: gebruik weinig zout, rook niet, voorkom overgewicht en drink zeker 1,5 liter vocht per dag. Water helpt de nieren om de afvalstoffen af te voeren. Het is daarnaast verstandig om vanaf je vijftigste zo eens per vijf jaar je cholesterol, bloeddruk en nierfunctie te laten controleren via de huisarts.”

“Die controle is zéker aan te bevelen aan mensen die medicijnen slikken. Slechter werkende nieren scheiden die medicijnen minder goed uit. Het zou dus kunnen dat de dosering daarom naar beneden moet worden bijgesteld. Ook mensen met suikerziekte en hoge bloeddruk moeten elk jaar hun nierfunctie laten testen. Die aandoeningen vergroten de kans op nierschade.”