Leids onderzoek belicht de snelheid van prehistorische innovatie

Midden in de laatste ijstijd – zo’n 50.000 jaar geleden – vond in Afrika een ingrijpende technologische revolutie plaats. Moderne mensen schakelden over van grote werktuigen naar steeds kleiner gereedschap, microlieten genoemd. Uit onderzoek van archeologen van de Universiteit Leiden in een grot in het Zuid-Afrikaanse Umhlatuzana blijkt dat die innovatie vrij langzaam ging. Moderne mensen gebruikten beide soorten werktuigen lange tijd naast elkaar. Een van de betrokken wetenschappers, Gerrit Dusseldorp, beschrijft zijn onderzoek. Kijk…

"Leids onderzoek belicht de snelheid van prehistorische innovatie"

Melkweg scheurde drie miljard jaar geleden dwergsterrenstelsel uiteen

Een dwergsterrenstelsel stortte zich drie miljard jaar geleden in het centrum van onze Melkweg, om het vervolgens in stukken te scheuren. Hierdoor bleven de kapotte resten van sterren over, die door de Melkweg bleven stuiteren. Dat schrijven astronomen in het vakblad The Astrophysical Journal. Astronomen spotten een aantal sterren in de Melkweg, waarvan een deel naar de aarde toe beweegt en een deel van de aarde af. Nu blijkt dat deze sterren de uiteen gescheurde…

"Melkweg scheurde drie miljard jaar geleden dwergsterrenstelsel uiteen"

Afrikaanse krokodillen zwommen mogelijk zes miljoen jaar geleden naar Spanje

Afrikaanse krokodillen zijn zes miljoen jaar geleden vermoedelijk de Middellandse Zee overgezwommen, om zich vervolgens in Italië en Spanje te vestigen. Dat schrijven biologen in het vakblad Journal of Paleontology. Verschillende soorten krokodillen leefden miljoenen jaren geleden in Europa, soms zelfs naast elkaar. Een specifieke soort, de 3 meter lange Afrikaanse Crocodyllus, zou niet tot deze inheemse Europese soorten behoren. Toch troffen paleontologen meerdere restanten van prehistorische krokodillen langs de Middellandse Zee, die vermoedelijk tot…

"Afrikaanse krokodillen zwommen mogelijk zes miljoen jaar geleden naar Spanje"

Dit wist je nog niet over je oorschelp

De oorschelp is een vreemde flap aan ons hoofd. Maar zonder dat ding zou je gehoor een stuk minder goed functioneren. Weet jij je eigen organen te vinden? Doe de test van Quest! Mensen staan niet bekend om een exceptioneel gehoor. Maar er is één aspect dat we als geen ander beheersen: richtinghoren. We kunnen de herkomst van een geluid tot op een paar graden nauwkeurig bepalen. “Het kan qua nauwkeurigheid niet veel beter dan…

"Dit wist je nog niet over je oorschelp"

NASA-sonde OSIRIS-REx verliest kostbare deeltjes van planetoïde

De sonde OSIRIS-REx verliest kostbare deeltjes van de planetoïde Bennu die eerder deze week werden verzameld, dat laat de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA vrijdag weten in een ingelaste persconferentie. Woensdag verzamelde de sonde na twee jaar vliegen een klein stukje bodem van de planetoïde Bennu, die op 333 miljoen kilometer van de aarde staat. Het ruimtevoertuig verzamelde ongeveer 400 gram aan materiaal, meer dan NASA had verwacht. De 3,3 meter lange grijparm die de monsters verzamelde…

"NASA-sonde OSIRIS-REx verliest kostbare deeltjes van planetoïde"

Verspreiding coronavirus via aerosolen lijkt soms mogelijk: dit weten we nu

Minuscule druppeltjes die lang in de lucht blijven zweven, zogenoemde aerosolen, waren dit voorjaar en deze zomer een belangrijk onderwerp van debat. Dragen ze bij aan de verspreiding van het coronavirus en wat zijn we hierover sinds mei dit jaar te weten gekomen? Dit is de stand van zaken. Zowel het RIVM, de Amerikaanse gezondheidsautoriteit CDC als gezondheidsorganisatie WHO stellen dat onder specifieke omstandigheden het coronavirus zich wellicht kan verspreiden via aerosolen. Dat zou bijvoorbeeld…

"Verspreiding coronavirus via aerosolen lijkt soms mogelijk: dit weten we nu"

Tikkertje in de ruimte: NASA haalt bodemmonster van verre planetoïde

De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft in de nacht van dinsdag op woensdag met de sonde OSIRIS-REx een bodemmonster geplukt van de planetoïde Bennu, op 322 miljoen kilometer van de aarde. Woensdag om 0.11 uur Nederlandse tijd bereikte de sonde de planetoïde Bennu. Vanaf 20.00 uur schoten de motoren van OSIRIX-REx aan en begon het voertuig de planetoïde te benaderen. Daarna begon de sonde met het zoeken naar een geschikte plek om de oppervlakte te raken.…

"Tikkertje in de ruimte: NASA haalt bodemmonster van verre planetoïde"

‘Melkweg heeft klonterige halo waarin sterren worden gerecycled’

Astronomen van de Universiteit van Iowa hebben ontdekt dat om de Melkweg, het sterrenstelsel waarin ons zonnestelsel zich bevindt, een “klonterige halo” hangt. Deze substantie bestaat uit hete gassen en materie, die continu worden uitgestoten bij de geboorte en sterfte van sterren. Volgens de onderzoekers fungeert de halo, ook wel het circumgalactische medium genoemd, als een soort kraamkamer voor sterren. Zo was het zo’n tien miljard jaar geleden de broedplaats voor de Melkweg zelf. De…

"‘Melkweg heeft klonterige halo waarin sterren worden gerecycled’"

Hoe de luchtvaart zich ontwikkelde van pionierswerk tot industrie

In 1903 maakten Orville en Wilbur Wright hun eerste vluchtjes met een zelfgebouwd vliegtuig. Nu kijken we op tien kilometer hoogte rustig naar een film. De geschiedenis van de luchtvaart in zes hoogtepunten. Heb jij de geschiedenis op een rijtje? Doe de wat-is-langer-geledentest van Quest! Eerste gemotoriseerde vlucht Na jaren van experimenteren met zweefvliegtuigen en daarna met toestellen met een motor, lukte het de broers Orville en Wilbur Wright op 17 december 1903 om een…

"Hoe de luchtvaart zich ontwikkelde van pionierswerk tot industrie"

Oudste speelballen van Eurazië gevonden op Chinese begraafplaats

Archeologen hebben ongeveer drieduizend jaar oude speelballen gevonden op een begraafplaats nabij de stad Turpan in het noordwesten van China. De grootste bal heeft een diameter van 9,2 centimeter. Het gaat om de oudste sporen van een balspel die ooit in Eurazië zijn gevonden. De oudste speelballen ter wereld komen uit Egypte en zijn 4.500 jaar geleden gemaakt. De oudste speelballen van het Amerikaanse continent zijn ongeveer 3.700 jaar oud. Lange tijd werd gedacht dat…

"Oudste speelballen van Eurazië gevonden op Chinese begraafplaats"

Tienduizend jaar oude voetstappen van ouder en kleuter ontdekt in VS

Archeologen hebben in de Amerikaanse staat New Mexico de tienduizend jaar oude voetsporen van een ouder en een kleuter ontdekt. Ouder en kind liepen ongeveer 1,5 kilometer, vlak bij een mammoet en een gigantische luiaard, maar ze leken hier geen erg in te hebben. Het zou mogelijk gaan om de oudste door vroege mensen achtergelaten voetsporen. Het kind liep af en toe zelf mee, maar werd voor een deel van de wandeling gedragen, schrijven onderzoekers…

"Tienduizend jaar oude voetstappen van ouder en kleuter ontdekt in VS"

Komende dagen mogelijk veel vallende sterren van Orioniden te zien

De komende tijd passeert de meteorenzwerm Orioniden de aarde en daardoor zijn er dit weekend en volgende week veel vallende sterren, melden weerbureaus. Hoe zichtbaar die zijn, zal echter afhangen van het weer. Sterrenliefhebbers krijgen het spektakel niet bepaald op een presenteerblaadje aangeboden. De meeste sterren vallen in de loop van volgende week, maar dan is er ook de meeste bewolking. “Als vallende sterren kijken je hobby is, zou ik het toch de komende nachten…

"Komende dagen mogelijk veel vallende sterren van Orioniden te zien"

Onderzoek naar tuberculosevaccin en COVID-19 loopt nog, dit weten we nu

Het Radboudumc en het UMC Utrecht zijn in maart begonnen met een proef om te kijken of het vaccin tegen tuberculose (het BCG-vaccin) zorgverleners mogelijk beschermt tegen COVID-19. NU.nl vraagt zich af: Is hier al meer over bekend? Jacobien Hoogerwerf, internist en infectioloog aan het Radboudumc, zegt dat er van het onderzoek in maart nog geen resultaten zijn, maar dat er wel nog drie andere onderzoeken zijn opgestart die kijken of BCG-vaccinatie helpt tegen COVID-19.…

"Onderzoek naar tuberculosevaccin en COVID-19 loopt nog, dit weten we nu"

De jacht op een coronavaccin: Dit zochten we uit over vaccinontwikkeling

In vier artikelen legden we in de afgelopen weken uit hoe het onderzoek naar coronavaccins verloopt, hoe een toekomstig vaccin zou kunnen werken en wat we weten over de effectiviteit en veiligheid. Een kort overzicht. Hoe verloopt vaccinonderzoek? Als een vaccin in het lab en in dierproeven veilig en werkzaam lijkt, dan kan het onderzoek onder mensen beginnen. Dit onderzoek verloopt altijd in drie fases. In fase 1 en fase 2 wordt onder kleine groepen…

"De jacht op een coronavaccin: Dit zochten we uit over vaccinontwikkeling"

Europese sonde naar Mercurius bereikt Venus, eerste van twee ‘fly by’s’

De Europese missie naar Mercurius, BepiColombo, heeft donderdagochtend om 5.58 uur voor het eerst de planeet Venus bereikt. Dat meldt de Europese ruimtevaartorganisatie ESA. De sonde vloog langs op 10.720 kilometer afstand. Het is de eerste van twee ‘fly by’s’, waarbij de sonde de zwaartekracht van Venus gebruikt om zichzelf richting Mercurius te katapulteren. Tijdens de fly by werden al enkele instrumenten van BepiColombo aangezet, om onderzoek te doen naar de omgeving en atmosfeer van…

"Europese sonde naar Mercurius bereikt Venus, eerste van twee ‘fly by’s’"

Groepsimmuniteit lijkt ondanks de vele besmettingen ook nu niet in zicht

In Nederland lijkt groepsimmuniteit ver weg te zijn. Het is mogelijk dat hele wijken of dorpen immuun voor COVID-19 worden, maar immuniteit in een heel land lijkt er zonder vaccin of langdurige overbelasting van de zorg niet in te zitten. Onder artikelen over het oplopende aantal besmettingen met het coronavirus in Nederland reageerden ook opvallend vaak NUjij’ers verheugd. Zij verwachten dat door het oplopende aantal besmettingen snel groepsimmuniteit wordt bereikt. Dit lijkt ijdele hoop. Zonder…

"Groepsimmuniteit lijkt ondanks de vele besmettingen ook nu niet in zicht"

Astronomen zien hoe zwart gat ster opslurpt als ‘spaghettisliert’

Astronomen hebben waargenomen hoe een zwart gat een ster opzuigt en uitrekt tot een spaghettisliert, meldt de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) maandag. Het is de duidelijkste observatie van ‘spaghettificatie’, het uitrekken van een object door het sterke zwaartekrachtveld van een zwart gat, tot nu toe. Het zwarte gat bevindt zich op iets meer dan 215 miljoen lichtjaar van de aarde en is daarmee het dichtstbijzijnde geval van spaghettificatie dat ooit is waargenomen. Doordat het vrij…

"Astronomen zien hoe zwart gat ster opslurpt als ‘spaghettisliert’"

Geschiedenis Venus mogelijk verborgen in kleine brokjes op onze maan

Onderzoekers willen graag meer leren over de geschiedenis van Venus, maar het kan nog lang duren voordat mensen de mogelijkheid hebben om naar de planeet te gaan. Mogelijk hebben meteorietinslagen dit makkelijker gemaakt, doordat bij deze inslagen brokjes Venus de ruimte in zijn geschoten en op de maan zijn neergekomen. Astronomen denken dat Venus 700 miljoen jaar geleden veel meer op de aarde leek dan nu. Mogelijk had het een dunne atmosfeer en vloeibaar water.…

"Geschiedenis Venus mogelijk verborgen in kleine brokjes op onze maan"

Verboden te stoepkrijten en te blaffen: opmerkelijke verboden van Nederland

Niet stelen, rechts rijden, belasting betalen: de meeste voorschriften zijn goed op te volgen. Maar wil je je overal aan de wet houden, dan moet je ook deze vreemde regels kennen. Wat weet jij van 5G? Doe de test van Quest! Verkleden als Sinterklaas in Deventer “Het is vóór dat tijdstip en na 5 december 0.00 uur verboden om geheel of gedeeltelijk vermomd of verkleed als Sinterklaas op te treden of zich te bevinden”, aldus…

"Verboden te stoepkrijten en te blaffen: opmerkelijke verboden van Nederland"

Archeologen vinden mogelijk oudste prehistorische smeltfornuis voor koper

Israëlische archeologen denken in de Negevwoestijn het tot dusver oudste smeltfornuis voor koper te hebben gevonden. Het fornuis is 6.500 jaar oud, schrijven de ontdekkers in het vakblad Journal of Archaeological Science: Reports. Het fornuis kwam in 2017 aan het licht, toen in de woestijn een werkplaats werd opgegraven. Daar werden de resten van een fornuis gevonden, evenals een grote hoeveelheid gesmolten koperresidu. Koper werd zo’n 6.500 jaar geleden al meer geproduceerd, maar het gebruik…

"Archeologen vinden mogelijk oudste prehistorische smeltfornuis voor koper"