Waarom mediteren helpt te ontspannen en niet zweverig is

Mediteren is een manier om volledig te ontspannen. Zweverig is het niet, het is zelfs wetenschappelijk bewezen dat het werkt. Tijdschrift Flow vertelt hoe dit zit. 

Aandacht voor het moment

Mediteren is een techniek die ervoor zorgt dat je lichaam en geest volledig ontspannen. Er bestaan veel meditatietechnieken, maar het basisprincipe is steeds: focus en aandacht.

Eigenlijk betekent mediteren niet veel meer dan al je gedachten en gevoelens aan je voorbij laten gaan. Je hoort nog wel die brommer langsrijden of je denkt aan dat vervelende gesprek met je moeder, maar het grote verschil is dat die afleiding je niet meer hoeft te storen.

Je leert om niet te oordelen, conclusies te trekken of oplossingen te verzinnen, maar het moment te accepteren zoals het is.

Regelmatig pauzes nemen

Dat meditatie voor meer ontspanning zorgt, is wetenschappelijk bewezen. Mark Williams, mindfulness-expert en hoogleraar klinische psychologie in Oxford, vertelt: “We denken dat we heel creatief en productief worden als we maar druk en haastig bezig zijn. Maar ons brein staat dan juist constant op ‘vluchtmodus’.”

De hoogleraar stelt dat wanneer je iemand in een brainscanner stopt, die altijd maar druk is, en vervolgens naar zijn amygdala kijkt, je tot de ontdekking komt dat deze chronisch overactief is.

De amygdala is het deel in onze hersens dat staat voor ons vecht- of vluchtsysteem. “Deze chronische overactiviteit kun je alleen doorbreken door regelmatig pauzes te nemen en bewuste keuzes te maken,” zegt Williams.

Minder snel reageren op impulsen

Door te mediteren kun je ook in praktische situaties vaker bewust je aandacht sturen. Mensen die hun gedachten en gevoelens beschouwen als tijdelijke gebeurtenissen in hun hoofd, geven minder snel toe aan slechte verleidingen, menen drie Utrechtse en een Amerikaanse psycholoog in een publicatie in NRC.

De onderzoekers leerden studenten door meditatie hun eigen gedachten en gevoelens van een afstand te bekijken. Alle deelnemers waren na de korte training van twaalf minuten geneigd minder snel te reageren op hun impulsen, zoals het verlangen naar ongezond eten.

Aandacht naar voeten brengen

Schrijver Ruby Wax mediteert elke dag. “Door je bewust te worden van de dingen om je heen, kalmeer je en kun je je beter concentreren. In alledaagse situaties, bijvoorbeeld als ik sta te wachten, probeer ik altijd mijn aandacht naar mijn voeten te brengen.”

Wax zegt dat het stil wordt vanbinnen wanneer je je op een ervaring richt in plaats van op een gedachte. “Je hartslag vertraagt, je adrenalineniveau gaat omlaag. Zo koel ik mijn motor af.”