Tweede Kamer eist actie kabinet na inval Turkije

Een ruime meerderheid van de Tweede Kamer heeft het kabinet opgeroepen om in actie te komen na de Turkse inval in het noordoosten van Syrië. Zo eist de Kamer donderdag dat het kabinet er op Europees niveau voor pleit om onder meer sancties in te stellen tegen Turkije.

De Kamer wil dat het kabinet met behulp van de Europese partners Turkije stevig aanspreekt op de militaire operatie tegen de Koerdische strijdkrachten, die tot voor kort als bondgenoten van het Westen streden tegen Islamitische Staat (IS).

Gedacht wordt aan persoonsgerichte financiële maatregelen tegen ministers van de Turkse regering en Turkse militairen die bij de inval betrokken zijn.

Hoewel het kabinet eerst op internationaal niveau met de Turken in gesprek wil, behoren sancties wel degelijk tot de mogelijkheden. Maandag komen ministers van Buitenlandse Zaken van de EU-lidstaten bij elkaar, maar de gesprekken blijven tot die tijd lopen.

VVD wil handelsbelangen niet schaden

Wat de VVD betreft moet er hard worden opgetreden, maar moet het kabinet zich niet wagen aan economische maatregelen, vanwege de handelsbelangen met Turkije.

Economische maatregelen zouden Nederlanders kunnen raken, stelt VVD’er Sven Koopmans. “De sancties moeten effectief zijn”, aldus de oud-VN-diplomaat die niet wil dat Nederlandse, maar ook Turkse burgers economisch geraakt worden.

Een deel van de Kamer is verbolgen over de houding van de VVD. “Bij sancties zal er altijd wel iemand geraakt worden”, aldus ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind. Hij ziet economische maatregelen als een middel om de bombardementen te stoppen.

Dat vindt ook SP’er Sadet Karabulut die de opstelling van Koopmans “Trumpiaans” noemt. “Er vinden daar etnische zuiveringen plaats”, aldus de SP’er. Zij vindt dat Nederland er alles aan moet doen om de Turkse inval een halt toe te roepen. “De VVD kan wel zeggen dat sancties niet ten koste mogen gaan van onze banen, maar wat denk je dat het betekent als er een oorlog losbarst, er vluchtelingenstromen op gang komen en er nog meer doden vallen?”

Opheldering over gebruik van Nederlandse pick-uptrucks

Karabulut pleitte er ook voor om het NAVO-lidmaatschap van Turkije op te schorten, maar dat is niet mogelijk, stelt minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) die minister Stef Blok verving. Bovendien blijft het nuttig om ook in NAVO-verband met de Turken in gesprek te blijven, is de opvatting van het kabinet.

Ook de motie om de wapenleveranties aan Turkije te staken, ziet het kabinet niet zitten. Volgens Kaag zijn de regels voor wapenleveranties al heel streng in Nederland. Bovendien zou een wapenexportverbod pas effect hebben als alle Europese lidstaten dat willen, en daar ziet het kabinet momenteel geen draagvlak voor.

Tot slot eist de Kamer uitleg over de inzet van Nederlandse goederen door milities die aan de zijde van de Turken vechten. Zo zijn er berichten dat strijdgroepen die de omstreden steun van Nederland ontvingen, in de vorm van pick-uptrucks en communicatieapparatuur, actief zijn in het gebied.

Hoewel minister Kaag stelt dat het momenteel niet mogelijk is daar te onderzoeken of er Nederlandse goederen uit het zogenoemde MLA-programma worden gebruikt, moet het kabinet er van de Kamer in een brief uitgebreid op terugkomen.