Sluiting pinautomaten noodzakelijk om ‘pizzaschuifplofkraken’ tegen te gaan

Maandagnacht waren de eerste geldautomaten tussen 23.00 en 7.00 uur dicht. De noodmaatregel moet het voor criminelen moeilijker maken om een plofkraak te plegen volgens de zogenoemde pizzaschuifmethode, waarbij explosieven in een geldlade worden gestopt, zegt een woordvoerder van de politie tegen NU.nl.

Door de tijdelijke noodmaatregel, die de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) en de ministers van Financiën en Justitie en Veiligheid maandag aankondigden, kunnen pashouders ’s nachts geen geld meer opnemen.

Het nachtelijk sluiten van de geldautomaten is een nuttige maatregel om een speciaal type plofkraak tegen te gaan, stelt de politie. Bij deze methode nemen criminelen een klein geldbedrag op, meestal met een gestolen bankpas. Hierna stoppen de criminelen een platte schijf met een explosieve stof, met behulp van één of twee stangen, in de open geldlade.

De methode wordt ook wel de pizzaschuifmethode genoemd, omdat die doet denken aan een pizzabakker die een pizza in de oven schuift.

Maandagnacht werden de geldautomaten voor het eerst uitgeschakeld, waardoor er geen geld meer opgenomen kan worden – en belangrijker nog – de geldlades niet meer opengaan. “Die methode van explosieven in de geldlade stoppen, wordt zo bemoeilijkt.”

Geldontwaarding moet langetermijnoplossing bieden

De vraag is of deze noodmaatregel een plofkraak kan voorkomen. “Het antwoord is nee”, zegt een woordvoerder van de politie. “Zolang er buit in zit, zullen de criminelen het altijd blijven proberen.”

De politie zoekt de komende tijd naar een langetermijnoplossing om plofkraken tegen te gaan. Het verstevigen van geldautomaten is geen optie, omdat criminelen de afgelopen jaren steeds zwaardere explosieven gebruiken bij plofkraken.

Er wordt door de politie daarom vooral ingezet op geldontwaarding, bijvoorbeeld door geld te verbranden, te verlijmen of er inkt op te spuiten. De politie verwacht eind januari met een evaluatie en een mogelijke oplossing voor de problematiek te komen.

‘Maatregel is op korte termijn doeltreffend’

Volgens Cyrille Fijnaut, criminoloog en hoogleraar rechtsvergelijking aan de Tilburg University, is de noodmaatregel op korte termijn doeltreffend. “Alhoewel niet moet worden uitgesloten dat een deel van de plofkrakers nu net vóór of net ná de sluitingstijd plofkraken zal gaan plegen of aanslagen zal gaan uitvoeren op andere lucratieve objecten.”

Het is volgens Fijnaut terecht dat banken zoveel mogelijk maatregelen nemen om hun eigendom te beveiligen. “Maar gelet op het gebruikte geweld zijn er grenzen aan hun verantwoordelijkheid in dezen. Wat vooral moet gebeuren, is een drastische verhoging van de pakkans door een forse intensivering van de opsporing, nationaal én grensoverschrijdend. En gezien de omvang van het probleem zal dit werk van langere adem zijn.”