Rutte: Ik besefte te laat dat Griekenlandvakantie van koning niet kon

Premier Mark Rutte heeft zondag gereageerd op de omstreden reis naar Griekenland van koning Willem-Alexander en zijn familie. Rutte was op de hoogte van die reis, maar zegt te laat beseft te hebben dat de vakantie “niet te rijmen” was met de “oplopende besmettingen en aangescherpte maatregelen”, schrijft hij in een brief aan de Tweede Kamer.

Het koninklijke gezin besloot de reis vrijdag na enkele uren af te breken vanwege de ophef die onder de bevolking rondom de reis was ontstaan. “We zien de reacties van mensen op berichten in de media. En die zijn heftig, en die raken ons”, verklaarden Willem-Alexander en koningin Máxima.

In de Tweede Kamer kwam er veel kritiek op Rutte vanwege de reis, omdat de verantwoordelijkheid voor de koning bij hem als premier ligt. De Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) liet na het afbreken van de reis weten dat Rutte op de hoogte was van de vakantie.

Wanneer de koning buitenlandse reizen maakt die geen onderdeel zijn van zijn publieke functie, is dat een privéaangelegenheid, schrijft Rutte. Maar volgens de wet geldt moet hierbij wel het openbaar belang bij in acht genomen worden, aldus de premier.

De verantwoordelijkheid om dit wel of niet privé te houden, ligt bij de premier, erkent Rutte. Hij zegt hierover nu een “verkeerde inschatting” gemaakt te hebben, “zeker na de persconferentie” van afgelopen dinsdag.

Bij die persconferentie werden ingrijpende maatregelen aangekondigd, waaronder verdere beperking van groepsgrote, sluiting van alle horeca en opschorten van evenementen.

“Dit had mij eerder aanleiding moeten geven tot heroverweging van de voorgenomen vakantie. Voor het voorgaande draag ik de volledige ministeriële verantwoordelijkheid”, schrijft Rutte in de brief.

De Jonge niet geïnformeerd

Rutte verheldert in de brief ook waarom minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) zei niet te weten of de koning op vakantie was toen journalisten hem er vrijdag vragen over stelden bij een persconferentie. Die dag verving De Jonge de premier als voorzitter van de ministerraad. Rutte was in Brussel voor een EU-top.

Rutte zegt nu dat hij De Jonge niet over de reis had geïnformeerd “conform de bij dit onderwerp gebruikelijke werkwijze”. Bij de persconferentie hield De Jonge er wel rekening mee dat er vragen konden komen over het onderwerp, erkent Rutte, vanwege geruchten hierover die op dat moment in de media en op Twitter rondgingen.

De Jonge heeft naar aanleiding van de geruchten navraag gedaan, maar kon niet helder krijgen of de koning “nu op vakantie ging of niet”, verklaart Rutte. De premier vermeldt niet bij wie De Jonge navraag heeft gedaan en of hij vrijdag zelf ook gevraagd is over het onderwerp.