NUcheckt: Eenden voeren in sommige vijvers slecht voor waterkwaliteit

NU.nl checkt dagelijks berichten op betrouwbaarheid. Bewering: “Eenden voeren met brood is slecht voor de waterkwaliteit”

Oordeel: grotendeels waar

Brood aan de eenden in de stadsvijver voeren is volgens verschillende berichten op Facebook niet zo onschuldig als het lijkt. Volgens de berichten is eendjes voeren slecht voor de waterkwaliteit, maar klopt dit ook?

Waar komt het vandaan?

Waarschuwingen over dat brood niet goed zou zijn voor eenden bestaan al langer, maar ook voor het effect van voeren op de waterkwaliteit wordt nu dus ook gewaarschuwd. Een Facebook-bericht dat ruim twintigduizend keer is gedeeld stelt dat brood “zeer slecht” is voor de waterkwaliteit en dat de algengroei hierdoor explosief toeneemt. De algen zouden zelfs in onze longen komen, wat “de dood tot gevolg heeft”.

Kan door brood de waterkwaliteit verslechteren?

Sven Teurlincx is onderzoeker bij het Nederlands Instituut voor Ecologie en riep het publiek in 2018 op om te melden op welke plekken eendjes worden gevoerd. Teurlincx wilde door deze oproep meer informatie verzamelen over wat eenden voeren doet met de waterkwaliteit van stadsvijvers.

Hij legt aan NU.nl uit dat door brood in een vijver te gooien de algengroei kan toenemen. “Algen hebben voedingsstoffen nodig om te groeien en in brood zitten dit soort voedingsstoffen. Door algengroei wordt het water troebeler en de kwaliteit van het water in het algemeen minder.”

Maar als de eenden al het brood opeten, is eendjes voeren dan ook een potentieel probleem voor de waterkwaliteit? Volgens Teurlincx is dit wel mogelijk. “Het voedsel dat eenden eten poepen ze ook weer uit. Een ook deze poep bevat voedingsstoffen voor algen en kan dus zorgen voor troebeler water.”

Onderzoek naar eendjes voeren

Hoe groot is het effect van brood op de waterkwaliteit dan? Teurlincx vertelt dat we in Nederland niet goed weten hoeveel brood er in stadvijvers verdwijnt en of het dus een betekenisvol effect heeft op de waterkwaliteit. “Om deze reden zijn we in 2017 gestart met een onderzoek waarbij we zelf bij waterkanten hebben geobserveerd hoeveel brood er in de vijver verdwijnt. We zagen toen al dat er op sommige plekken op een dag 8 kilo brood aan de eenden wordt gevoerd. Om meer gegevens te verzamelen hebben we in 2018 ook gevraagd aan het publiek om te melden op welke plekken eenden worden gevoerd.”

“We zijn de data nu aan het analyseren en kunnen dus nog geen definitieve conclusies trekken, maar op sommige locaties is brood zeker een probleem. En ik verwacht dat dit meer locaties zijn dan mensen denken. Brood wordt slecht voor de waterkwaliteit als de hoeveelheid erg groot is en bij sommige locaties is dit het geval. Jij gooit misschien maar één sneetje naar de eenden, maar als dagelijks twintig mensen dit doen, wordt het toch veel.”

“Brood is daarmee één van de factoren die de waterkwaliteit in sommige stadvijvers verslechtert. Lokaal kan bijvoorbeeld ook het overlopen van het riool, of afval dat vanuit tuinen in het water stroomt een negatief effect hebben of de waterkwaliteit.”

Wat voor effect heeft een slechte waterkwaliteit?

Maar wat voor consequenties heeft het eigenlijk als de waterkwaliteit slecht is? Te veel algen in het water kunnen volgens Teurlincx voor zuurstofproblemen zorgen, wat voor vissensterfte kan zorgen. Ook is er een risico op blauwalg. “Honden kunnen flink ziek worden van blauwalg en zelfs overlijden. Als mensen in water zwemmen met blauwalg zien we vooral gevallen van huidirritatie en diarree.”

Teurlincx legt uit dat het niet duidelijk is of blootstelling aan blauwalgen op de lange termijn voor mensen extra risico’s met zich meebrengt. “Er is bij fonteinen, waarbij het water wordt verneveld, wel een extra mogelijk risico voor de mensen die hier in de buurt wonen, omdat je de blauwalg dan via je longen binnenkrijgt. Mensen worden hier niet per se direct ziek van, maar het is nog niet duidelijk of dit over een langere periode voor een hogere kans op gezondheidsproblemen zorgt.”

Daarnaast kan volgens Teurlincx een grote eendenpopulatie bij één vijver ook bijdragen aan verspreiding van de poepbacterie en andere ziektekiemen.

Conclusie

Eendjes voeren met brood kan slecht zijn voor de waterkwaliteit, maar hoe groot het probleem in Nederland is, is nog niet duidelijk. Of er een effect van brood is hangt af van de hoeveelheid, van één sneetje brood wordt de kwaliteit van de vijver niet gelijk slechter. Het is wel duidelijk dat het regelmatige eendjes voeren bij sommige vijvers in Nederland een betekenisvolle bijdrage levert aan het verslechteren van de waterkwaliteit.

We beoordelen de stelling “eenden voeren met brood is slecht voor de waterkwaliteit” als grotendeels waar.

Heb jij een bericht of bewering gezien waarvan je de juistheid betwijfelt? Mail naar factcheck@nu.nl en dan gaan wij ermee aan de slag.

Is brood slecht voor eenden?