Johan Nijenhuis merkte tijdens opnames in Cuba ‘macht van dictatuur’

De nieuwste romantische komedie Verliefd op Cuba, die op 14 februari uitkomt, vertelt het verhaal van Abbey (19) die haar moeder belt dat ze gaat trouwen op Cuba. Regisseur Johan Nijenhuis over het filmen op het communistische eiland: “De dictatuur is daar nog heel machtig”.

Volgens Nijenhuis was Cuba, grofweg 7.000 kilometer en tien vlieguren van Amsterdam verwijderd, de uitgelezen plek voor “goed bioscoopentertainment, dat volgens hem een flinke ‘feelgoodfactor’ moet bevatten”. “Je hoeft nu alleen maar naar buiten te kijken, en je begrijpt dat een zonnige locatie goed helpt om te kunnen genieten van een film.”

Tegelijkertijd vertellen de idyllische landschappen niet het hele verhaal van Cuba. Zo kampte Cuba in 2018 met grote economische en sociale problemen en heeft het eiland – door de grote macht van het leger en oud-president Raúl Castro – nog altijd te maken met een communistisch regime. “Het toezicht is streng. De machthebbers controleren precies wat er in- en uitgaat, en wat er in het land gebeurt”, aldus Nijenhuis.

Cuba verschilt hierin dus sterk van het democratische Nederland. Precies dat trok de aandacht van de regisseur. “We zochten een verhaal dat kijkers op scherp zou zetten.”

‘Regime-Castro is niet blij met kritiek’

Het script moest voor het filmen dan ook worden voorgelegd aan de lokale Cubaanse overheid, die vervolgens twee scènes afkeurde. “Het regime-Castro is niet blij met al te veel kritiek. Dus we hebben later alsnog een scène met Castro-parodie opgenomen op Ibiza”, vertelt de regisseur.

De grote macht van het leger op Cuba bleek wel tijdens het draaien. “We konden een afspraak maken over het filmen van een grote scène, maar als de generaal van het leger onverwachts daar langs wilde rijden, werd je vergunning voor die opnamedag gewoon ingetrokken.”

Ondanks de tussenkomst van de Cubaanse machthebbers is het volgens Nijenhuis toch gelukt om de cultuur van het eiland door te laten schemeren in de film. Mét de “Castro-propaganda”. “In elk huis op Cuba hangt een portret van Castro als decoratie, dus dat hebben we meegenomen. Maar wel op een luchtige manier. Zo gaat Loes in de film op eenzame momenten praten met een schilderij van de oud-president aan de muur.”

‘Mijn zusje is getrouwd met een Amerikaan’

De verhaallijn – of in ieder geval een deel – van Verliefd op Cuba doet Nijenhuis denken aan een gebeurtenis in zijn eigen leven. “Mijn zusje is jaren geleden getrouwd met een Amerikaan. Ik zag mijn vader op een gegeven moment huilen omdat hij haar zo miste. Toen snapte ik voor het eerst hoe het voelt als je kind in een ander werelddeel zit.”

Zou Nijenhuis bij zijn eigen dochter dan net zo reageren als moeder Loes in de film, die direct haar koffers pakt en naar Cuba vliegt? “Wel als mijn dochter even oud zou zijn als de negentienjarige Abbey, denk ik. Tegelijkertijd denkt Loes dat ze haar kind nog kan sturen, en de film is vooral een verhaal over leren loslaten.”

‘Smaak publiek niet hetzelfde als die van recensenten’

Kijkend naar het succes van Nijenhuis’ vorige films, ligt het voor de hand dat ook Verliefd op Cuba een bioscoophit wordt. Zo ontving hij als eerste Nederlandse regisseur vijf Platina Films voor onder andere Volle maan (2003) en Toscaanse Bruiloft (2014).

De romantische komedies van Nijenhuis worden over het algemeen dus goed bezocht. Dit strookt echter niet altijd met de recensies van zijn films, die plat en ongeloofwaardig zouden zijn, evenals mak en voorspelbaar, en een tikje té.

Hoe verklaart Nijenhuis dit verschil zelf? “De smaak van het publiek is niet dezelfde als die van recensenten, die vaak een heel intellectuele benadering hebben van films. Dat is voor een klein deel van het publiek heel interessant, maar ik hou zelf meer van bioscoop als entertainment. Het gaat er toch om dat een film een bepaald gevoel oproept. Dat is wezenlijk een andere smaak.”

Verliefd op Cuba is vanaf 14 februari te zien in de Nederlandse bioscopen.