Hoe ontstaat vieze adem en wat doe je ertegen?

Pepermunt helpt niet als je adem stinkt, schrijft Quest. Wat dan wel? ‘Elke keer als je je tanden poetst, zou je ook je tong moeten reinigen.’

Wat weet jij over lichaamsgeuren? Doe deze test van Quest

Zeggen dat je uit je mond stinkt? Dat doen andere mensen niet zo snel. Maar hoe kom je er dan achter dat je een vieze adem hebt? Wat veroorzaakt het? En is er iets tegen te beginnen?

‘Smaak en een slechte adem hebben niets met elkaar te maken’, zegt Edwin Winkel, hoogleraar speciële parodontologie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij onderzoekt halitose (een net woord voor slechte adem) en behandelt patiënten in een kliniek in Amsterdam. Hij ergert zich aan reclames die ons willen laten geloven dat je adem vanzelf fris wordt, als je maar het goede snoepje eet. Het helpt volgens hem niet. ‘Met een lekkere smaak in je mond kun je nog steeds geweldig uit je mond ruiken.’

Die nare geur wordt veroorzaakt door gassen. Zwavelwaterstof, de geur van rotte eieren, is een beruchte. Methylmercaptaan ook. Dat is wat je ruikt als je het gasfornuis aanzet zonder het vuur aan te steken. Eveneens onfris is het zoete aroma van dimethylsulfide. In de praktijk is het uiteindelijke ‘bouquet’ vaak een mengsel van geuren.

Waar zit de boosdoener?

Als er een geur is, wil Winkel weten waar de oorzaak zit. Vergevorderde suikerziekte, leveraandoeningen en nierziekten geven soms geurende stoffen af aan het bloed, die via de longen door neus en mond naar buiten komen. Een tumor in de longen kan ook te ruiken zijn. Komt de geur alleen uit de neus, dan is er vaak een ‘KNO-probleem’. Een kind heeft bijvoorbeeld ooit watten in zijn neus gestopt. ‘Daar zijn bacteriën in gaan groeien, het is een eigen wereldje geworden.’

De meeste mensen ruiken alleen uit hun mond. Vaak zijn tanden en tandvlees de boosdoener. ‘Bij gaatjes of ontstekingen komen veel bacteriën kijken.’ Die produceren de gassen die je kunt ruiken. Pak de ontsteking aan en het ademprobleem is verholpen. Andere beruchte veroorzakers zitten op de tong. Die heeft groeven, waar bacteriën zich helemaal thuis voelen. ‘Wat je daar vindt, heet tongcoating: een opeenhoping van voedselresten, afgestorven cellen en heel veel bacteriën.’

Schraap je schoon

De een heeft wél tongcoating, de ander niet. Hoe komt dat? Dat is nog niet bekend. ‘Post nasal drip’ kan een oorzaak zijn. ‘Druppels uit je neusholte komen daarbij achter op de tong. In dat eiwitrijke slijm kunnen bacteriën goed groeien.’ Maar niet iedereen met tongcoating ruikt uit zijn mond. Hebben mensen met een slechte adem andere bacteriën op hun tong dan mazzelaars die niet ruiken? ‘Ik dacht altijd van wel’, zegt Winkels. ‘Maar verschillen hebben we niet kunnen vinden.’ Sterker nog: bij mensen met een vergelijkbare bacteriesamenstelling en eetpatroon kan de een last hebben en de ander niet.

Dan de vraag: wat doe je eraan? Nou, je tong poetsen. Dat gaat prima met een tandenborstel, maar een tongschraper is beter, tipt Winkel. ‘Daarmee heb je minder neiging om te kokhalzen.’ Gorgelen met mondwater helpt ook om je tong te ‘ontvolken’.

Vaak valt het mee

Het klinkt niet fris, wat daar allemaal in onze mond gebeurt. Toch heeft naar schatting slechts één procent van de Nederlanders constant een slechte adem. Zeven tot acht procent verspreidt af en toe een vervelende geur. Veel meer mensen hebben puur last van het idee dat ze een onzalige lucht verspreiden.

Soms met grote gevolgen. ‘Ze trekken zich terug, durven niet op kantoor te werken, gaan geen relaties aan. Ik vertelde een patiënte van zeventig dat ze geen slechte adem had. ‘Dan heb ik vijftig jaar voor niets gerookt’, zei ze. Ze rookte om de slechte adem die ze dacht te hebben te maskeren.’

Wat weet jij over lichaamsgeuren? Doe deze test van Quest