‘Een kind dat gezond eet, heeft in principe alleen vitamine D extra nodig’

Veel multivitamines voor peuters zijn niet afgestemd op hun behoefte, bleek recentelijk uit onderzoek van de Consumentenbond. Meer dan de helft bevat te weinig vitamine D en een aantal producten bevat een te hoge dosis vitamine A of foliumzuur. Hoeveel hebben kinderen eigenlijk nodig? En hebben multivitamines voor jonge kinderen überhaupt zin? Tien vragen over vitamines aan voedingsdeskundige Suzan Tuinier.

Waarom hebben jonge kinderen eigenlijk extra vitamine D nodig?

“Peuters en kleuters hebben extra vitamine D nodig voor de groei van hun botten. Zij halen niet voldoende vitamine D uit zonlicht en voeding. Vandaar dat het tot hun vierde jaar raadzaam is een supplement van 10 microgram vitamine D te geven.”

Zijn er nog meer vitamines die kinderen extra moeten nemen?

“In de officiële richtlijnen van de Gezondheidsraad staat dat pasgeborenen tot drie maanden ook extra vitamine K nodig hebben. Dat is belangrijk voor de bloedstolling. Vitamine K geef je in de vorm druppeltjes wanneer je borstvoeding geeft, 150 microgram per dag. Als je flesvoeding geeft, hoeft dat niet. Daar zit al vitamine K in.”

Hoe kan het dat er te weinig vitamine D in sommige multivitamines voor peuters zit?

“De hoeveelheid vitamine D die sommige fabrikanten in multivitamines doen, is lager dan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH), omdat wordt aangenomen dat de meeste kinderen al extra vitamine D binnenkrijgen via druppels of tabletjes.”

Hebben multivitamines zin als je al vitamine D-druppels of -tabletjes geeft?

“Voor de vitamine D hoef je inderdaad geen multivitamine te geven als je kind al druppels of tabletten neemt. Maar in multivitamines zitten natuurlijk meer vitamines dan alleen vitamine D.”

Hebben multivitamines überhaupt zin als je gezond eet?

“Als je kind gezond eet, krijgt het alle essentiële voedingsstoffen binnen. Dan is in principe geen multivitamine nodig.”

Kinderen die gezond eten, krijgen in principe alle essentiële voedingsstoffen binnen. Alleen vitamine D (en K voor zuigelingen) is nodig als aanvulling. (Foto: 123RF)

Zijn er verder nog stoffen waaraan kinderen een tekort kunnen krijgen?

“In de praktijk blijkt dat de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid ijzer door kinderen niet wordt gehaald. Dat zit in brood, vlees en groene bladgroenten zoals spinazie. Ook vette vis krijgen de meeste kinderen te weinig binnen. Vette vis, zoals zalm en makreel, is rijk aan vitamine D en gezonde vetzuren. Vroeger namen kinderen om die reden levertraan.”

Heeft het zin voor kinderen om visoliecapsules te slikken?

“Uit recent onderzoek blijkt dat visoliecapsules toch niet zo effectief zijn als vette vis. Blijkbaar zitten er nog andere bestanddelen in vette vis die een gezondheidsbevorderende werking hebben. Het is dus beter om gewoon vis te eten. Maar daar houden veel kinderen niet van. Uit ervaring weet ik dat het soms werkt om bijvoorbeeld wat gerookte zalm in de soep te verwerken.”

Wie controleert eigenlijk hoeveel vitamines er in een multivitamine mogen zitten?

“De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) controleert of fabrikanten zich aan de regels houden. Het probleem met de multivitamines voor kinderen is het etiket op de verpakking: de berekening van de ADH op de verpakking is gebaseerd op de behoefte van volwassenen. Dat is een verplichte manier van etiketteren.”

“Peuters en kleuters hebben van de meeste vitamines en mineralen veel minder nodig.”

Suzan Tuinier, voedingsdeskundige en vitaminespecialist

“Van elke vitamine en elk mineraal staat vermeld hoeveel erin zit. Ook staat vermeld in hoeverre dat overeenkomt met de ADH. Zo is 100 procent van de ADH precies de hoeveelheid die je als volwassene dagelijks nodig hebt. Maar peuters en kleuters hebben van de meeste vitamines en mineralen veel minder nodig.”

Hoe zit dat dan?

“Ik geef een voorbeeld: de gemiddelde ADH voor foliumzuur is 200 microgram. Dat is dus 100 procent. Maar voor kinderen geldt een ADH van 85 microgram. Die ADH-notering voor volwassenen maakt het voor ouders verwarrend: 100 procent klinkt goed, maar is voor kinderen veel te veel. Omgerekend is die 200 milligram foliumzuur (100 procent is van de ADH voor volwassenen) namelijk 235 procent van de ADH voor peuters.”

“Het zou een hoop verwarring schelen wanneer er ‘kinder-ADH’ op het etiket zou staan.”

Suzan Tuinier, voedingsdeskundige en vitaminespecialist

“Het zou een hoop verwarring schelen wanneer de ‘kinder-ADH’ op het etiket zou staan. Of als multivitamines voor kinderen die ‘kinder-ADH’ sowieso niet zouden overstijgen. En je daar als ouder gewoon van uit kunt gaan.”

Nemen we vitamines in supplementvorm eigenlijk wel op?

“Ja. Vitamines uit een potje hebben dezelfde structuur als vitamines uit voeding. Ons lichaam maakt er geen onderscheid tussen. Het is alleen wel zo dat een sinaasappel behalve vitamine C ook vezels en allerlei bioactieve stoffen bevat die óók supergezond zijn.”

“Je vitamines uit fruit en groenten halen is dus beter dan uit supplementen. Zoals gezegd: als je kind gezond eet, heeft het alleen extra vitamine D nodig. En vitamine K voor zuigelingen.”

Suzan Tuinier is voedingsdeskundige en vitaminespecialist. Ze is initiatiefnemer van Nutrimedia.