Doktersadvies: Wanneer koorts met vlekjes gevaarlijk is bij kinderen

Iedere week beantwoordt Edwin de Vaal (46), huisarts in Nijmegen, een veel gestelde of opvallende vraag uit zijn praktijk. Deze week: wanneer is koorts met vlekjes gevaarlijk bij een kind?

“Een ziek kind heeft koorts en krijgt daarbij soms vlekjes op het lichaam. Dat komt meestal door een virusinfectie, is niet gevaarlijk en trekt vanzelf weer weg. Maar sommige ouders schrikken vaak.”

“Ze denken bij vlekjes al snel aan de symptomen van hersenvliesontsteking (meningitis), een gevaarlijke ontsteking die vooral voorkomt bij baby’s, jongeren en mensen met weinig weerstand. Zonder behandeling kan het zelfs dodelijk zijn.”

Rode vlekjes op huid meestal onschuldig

“Dat er bij koorts vlekjes op het lichaam van een kind ontstaan, is normaal. Omdat het lichaam reageert op gifstoffen van de infectie worden bloedvaten wijder, wat resulteert in rode vlekjes op de huid.”

“In de meeste gevallen duidt dat op een vrij onschuldige virusinfectie, zoals de zesde ziekte en waterpokken. Ook kan het een allergische reactie zijn op bijvoorbeeld medicijnen . Zolang een kind met koorts en vlekjes in zekere mate nog vrolijk en redelijk actief is, hoef je je in principe geen grote zorgen te maken. Je kijkt eerst naar het kind en dan pas naar de vlekjes.”

De verschijnselen van een hersenvliesontsteking

  • Hoge koorts
  • Rood-paarse vlekjes op de huid
  • Hoofdpijn, stijve nek
  • Overgeven
  • Minder of niet willen drinken
  • Sufheid

“Pas als het kind niet meer te troosten is, suf wordt, gaat kreunen en al een tijd niet meer drinkt, moet je extra alert zijn. Vaak zegt het ouderlijk instinct op dat moment al genoeg: dit klopt niet.”

Puntbloedinkjes kunnen afweerreactie op hersenvliesontsteking zijn

“Als je de vlekjes bij je zieke kind niet vertrouwt, kun je er een helder drinkglas op leggen. Hiermee duw je de bloedvaatjes in de huid leeg en controleer je door het glas wat er met de vlekjes gebeurt.”

“Wordt een vlekje minder en zie je een normale huidskleur, dan weet je: dit zijn alleen wat verwijde bloedvaatjes en is ongevaarlijk. Zie je in korte tijd steeds meer vlekjes ontstaan, zijn ze paars-rood en verdwijnen ze niet als je er een glas op legt, dan kunnen dit puntbloedinkjes zijn: een heftige afweerreactie op bijvoorbeeld een hersenvliesontsteking.”

“Bij kinderen met een donkere huid is het wat moeilijker te zien en zoek ik als huisarts in de mond of aan de binnenzijde van de ogen naar paarse vlekjes.”

“In het geval van puntbloedinkjes is het advies om zo snel mogelijk de huisartsenpraktijk of huisartsenpost te bellen voor overleg. Bel desnoods via de spoedlijn. De doktersassistente zal een aantal controlevragen stellen, waarmee ze de situatie inschat.”

Hoe controleer ik een vlek bij mijn zieke kind?

  • Leg een doorzichtig drinkglas op het vlekje
  • Kijk door het glas of het vlekje verdwijnt
  • Verdwijnt een vlekje grotendeels? Geen zorgen
  • Verdwijnt het vlekje niet? Overleg direct met de huisarts(enpost)

“Zeul vooral niet met je zieke kind, maar volg het advies van de huisarts op. Als hij of zij hersenvliesontsteking vermoedt, moet je kind zo snel mogelijk naar het ziekenhuis en krijgt hij/zij daar medicijnen.”

“Omdat een hersenvliesontsteking heftig is en vaak een dodelijke afloop heeft, is het goed dat er nu tegen gevaccineerd wordt. Hierdoor bouwen jonge kinderen afweer op en kunnen we veel leed voorkomen.”