China lanceert verkenner die stenen van de maan naar de aarde moet brengen

China heeft in de nacht van maandag op dinsdag (21.30 uur Nederlandse tijd) een verkenner gelanceerd die op de maan stenen moet verzamelen. De missie, Chang’e 5 genoemd, moet half december terugkeren op aarde. De Europese ruimtevaartorganisatie ESA ondersteunt China bij de missie. De maanmissie is vertrokken vanaf een ruimtebasis op het zuidelijke eiland Hainan. Na een paar dagen vliegen moet de Chang’e 5 aankomen op zijn bestemming, Mons Rümker genoemd. Mons Rümker is een…

"China lanceert verkenner die stenen van de maan naar de aarde moet brengen"

Twee samensmeltende sterren veroorzaken gigantische blauwe gaswolk

Astronomen namen zestien jaar geleden een opvallende gaswolk waar met daar middenin een ster. Nu blijkt dat die ster een andere ster opslokte, om vervolgens de gaswolk uit te stoten. Dat schrijft een team van Amerikaanse astronomen in het wetenschappelijke tijdschrift Nature. De gebotste sterren draaiden om elkaar heen in een zogenoemd binair sterrenstelsel. De sterren zetten echter uit, kwamen te dicht bij elkaar in de buurt en de ene ster slokte zijn metgezel op.…

"Twee samensmeltende sterren veroorzaken gigantische blauwe gaswolk"

Oer-Amerikanen haalden water tijdens droogte uit ijs in diepe lavagrotten

De prehistorische bewoners van de huidige Amerikaanse staat New Mexico moesten tijdens periodes van droogte diep onder de grond water halen. Amerikaanse archeologen schrijven in het vakblad Scientific Reports dat de oermensen in lavagrotten ijs smolten met vuren, om het resulterende water op te vangen en mee te nemen om te drinken. Het landschap van het zuidwesten van New Mexico, in het specifiek het gebied El Malpais National Monument, is al eeuwen een kale stenen…

"Oer-Amerikanen haalden water tijdens droogte uit ijs in diepe lavagrotten"

Pientere praat: dit is er waar van bekende ideeën over intelligentie

Over intelligentie gaan een aantal fabels rond. Quest zette vier foutieve beweringen over intelligentie op een rij. ‘Je wordt geboren met een bepaald IQ’ “Dat intelligentie is aangeboren, is een heel raar idee”, vertelt psycholoog Jelte Wicherts van Tilburg University. “Ik ben nu hoogleraar, ik heb vast wel wat mazzel gehad met mijn genetische aanleg. Maar als je mij vanaf dag één in een hok had opgesloten, dan had ik niet met jou kunnen praten…

"Pientere praat: dit is er waar van bekende ideeën over intelligentie"

Nieuwe satelliet die nauwkeurig zeespiegel monitort gelanceerd

Europa en de Verenigde Staten hebben zaterdag een nieuwe satelliet gelanceerd die moet gaan meten waar en hoe de zeespiegel stijgt. De sonde is nauwkeuriger dan zijn voorgangers. De satelliet werd om 18.17 uur Nederlandse tijd vanaf de ruimtebasis Vandenberg in Californië gelanceerd. Ongeveer 1,5 uur na de lancering moet de satelliet voor het eerst een teken van leven geven vanuit de ruimte. Wetenschappers houden de zeespiegelstijging al tientallen jaren vanuit de ruimte in de…

"Nieuwe satelliet die nauwkeurig zeespiegel monitort gelanceerd"

Archeologen vinden ‘zeer goed bewaarde’ lichamen van overleden inwoners Pompeï

Archeologen hebben in Pompeï uitzonderlijk goed bewaarde overblijfselen van een rijke man en een vermoedelijke slaaf van hem blootgelegd. De ontdekking werd gedaan bij de opgraving van een grote villa in Civita Giuliana aan de rand van Pompeï, niet ver van de Italiaanse stad Napels. De rijke man met vermoedelijk een hoge status was tussen de dertig en veertig jaar oud. Rond zijn nek werden sporen van een wollen mantel gevonden. De andere man was…

"Archeologen vinden ‘zeer goed bewaarde’ lichamen van overleden inwoners Pompeï"

Dit gaat bepalen hoeveel coronavaccins we straks nodig hebben

Het kabinet heeft vrijdag het advies van de Gezondheidsraad over wie als eerste een toekomstig coronavaccin moeten krijgen overgenomen. Hoeveel vaccins Nederland in totaal nodig gaat hebben voordat de maatregelen opgeheven kunnen worden, is nog niet bekend. Dit zijn de belangrijkste factoren die dit gaan bepalen. Het is zeker dat we, zodra er een coronavaccin is, niet in één keer genoeg vaccins hebben om heel Nederland tegelijk in te enten. Het is gelukkig waarschijnlijk ook…

"Dit gaat bepalen hoeveel coronavaccins we straks nodig hebben"

Iconische Arecibo-radiotelescoop in Puerto Rico niet meer te repareren

De radiotelescoop van de sterrenwacht in de Puerto Ricaanse stad Arecibo is onherstelbaar beschadigd, zo meldt de Amerikaanse National Science Foundation donderdag. De iconische constructie uit 1963 met een diameter van 305 meter is de laatste jaren getroffen door zware stormen. Twee kabelbreuken die dit jaar zijn ontstaan, hebben de radiotelescoop uiteindelijk de das omgedaan. Orkaan Maria die in 2017 over Puerto Rico trok, heeft zware schade veroorzaakt aan de Arecibotellescoop nadat een 36 meter…

"Iconische Arecibo-radiotelescoop in Puerto Rico niet meer te repareren"

Coronavaccins Pfizer en Moderna veelbelovend, dit betekenen de resultaten

Vaccinontwikkelaars Pfizer en Moderna hebben de eerste gegevens over de werkzaamheid van hun coronavaccins bekendgemaakt. De resultaten zijn veelbelovend, maar we weten bijvoorbeeld nog niet hoelang het vaccin werkt. Dit is wat we nu wel weten. Pfizer, dat samen met BioNTech een coronavaccin ontwikkelt, maakte vorige week bekend dat zijn vaccin een effectiviteit van boven de 90 procent lijkt te hebben. Het Amerikaanse Moderna schreef maandag dat ook hun vaccin zeer effectief (94 procent) is.…

"Coronavaccins Pfizer en Moderna veelbelovend, dit betekenen de resultaten"

Eigen ‘operationele’ astronautenvlucht SpaceX aangekomen bij ISS

De eerste succesvolle ‘operationele’ vlucht van de bemande Crew Dragon-capsule van ruimtevaartbedrijf Space X is dinsdagochtend rond 5.15 uur Nederlandse tijd aangekomen bij het Internationaal Ruimtestation (ISS). Deze vlucht, met vier astronauten, is de eerste echte door SpaceX gelanceerde ‘expeditie’ naar het ruimtestation en werd in de nacht van zondag op maandag gelanceerd. De astronauten hebben nieuwe wetenschappelijke experimenten met zich meegenomen, evenals nieuwe apparatuur. Ze gaan onder meer proberen radijsjes te groeien in de…

"Eigen ‘operationele’ astronautenvlucht SpaceX aangekomen bij ISS"

SpaceX lanceert met succes eerste eigen ‘operationele’ astronautenvlucht

Ruimtevaartbedrijf SpaceX heeft maandagochtend rond 1.30 uur (Nederlandse tijd) de eerste succesvolle ‘operationele’ vlucht van de bemande Crew Dragon-capsule gelanceerd. De vlucht van juli werd nog gezien als een demonstratie en had maar twee astronauten mee. Deze vlucht, met vier astronauten, is de eerste echte door SpaceX gelanceerde ‘expeditie’ naar het Internationaal Ruimtestation (ISS). ‘Crew-1’ steeg op om 1.28 uur vanaf de lanceerbasis bij Cape Canaveral in de Amerikaanse staat Florida. Aan boord zijn de…

"SpaceX lanceert met succes eerste eigen ‘operationele’ astronautenvlucht"

Gaswolken in universum in 10 miljard jaar tijd tien keer zo warm geworden

Amerikaanse astronomen hebben waargenomen dat gassen in het universum momenteel tien keer zo warm zijn als 10 miljard jaar geleden. Ze beschrijven de metingen in het vakblad Astrophysical Journal. Gasvelden in de ruimte bereiken nu temperaturen van 2,2 miljoen graden Celsius. De astronomen maten de temperatuur van gaswolken die dicht bij de aarde hangen en gassen die juist verder weg zijn. De laatstgenoemde gasvelden werden geobserveerd door middel van het licht dat ze weerkaatsen en…

"Gaswolken in universum in 10 miljard jaar tijd tien keer zo warm geworden"

Hoe John Rackham de Caraïben onveilig maakte in gouden eeuw voor piraterij

Kapitein John Rackham was in de achttiende eeuw een beruchte piraat in de Caraïben, middenin de ‘gouden eeuw voor de piraterij’. Tegelijkertijd met onder meer ‘Zwartbaard’ maakte Rackham de zee onveilig, maar erg succesvol was hij niet. Op woensdag 18 november is het driehonderd jaar geleden dat Rackhams piratenleven ten einde kwam. De Caraïbische Zee was in de zeventiende en achttiende eeuw een gevaarlijke plek voor zeelieden. Tijdens de zogenaamde gouden eeuw voor de piraterij,…

"Hoe John Rackham de Caraïben onveilig maakte in gouden eeuw voor piraterij"

Waarom de menselijke knie in elkaar steekt als een Zwitsers uurwerk

De knie oogt bobbelig, frustreert topsporters en is bij heel wat ouderen versleten. En voor mooie knieën heeft nog nooit iemand een compliment ontvangen. Toch zit dit gewricht vernuftig in elkaar, bijna zoals een Zwitsers uurwerk. Aan de operatietafel ziet hij vooral totaal versleten knieën voorbijkomen, maar hoogleraar orthopedie aan de Universiteit Leiden Rob Nelissen spreekt vol bewondering over het gewricht. “Geef mij één apparaat op deze aarde dat zonder onderhoudsbeurt jarenlang meegaat.” “Het is…

"Waarom de menselijke knie in elkaar steekt als een Zwitsers uurwerk"

Aarde vangt vermoedelijk deel van raket uit 1966 op in zwaartekrachtveld

De aarde heeft een klein object uit zijn baan rond de zon opgevangen. Waarschijnlijk gaat het om het om een onderdeel van een raket die in 1966 werd gebruikt om de lander Surveyor 2 naar de maan te lanceren, meldt ruimtevaartorganisatie NASA. Het object werd afgelopen september via een telescoop op Maui, Hawaï ontdekt. Astronomen merkten op dat dit onbekende object een duidelijk gebogen pad in de lucht volgde, wat erop duidt dat het zich…

"Aarde vangt vermoedelijk deel van raket uit 1966 op in zwaartekrachtveld"

‘Extreme’ verre planeet heeft regens van steen en supersonische windvlagen

Astronomen hebben een planeet ontdekt waar de omstandigheden zo extreem zijn, dat steen er verdampt en winden er sneller zijn dan geluid. Ook heeft de planeet 100 kilometer diepe oceanen gevuld met magma. Dat schrijven Amerikaanse astronomen in het vakblad Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. Exoplaneet K2-141b staat erg dicht bij zijn ster en ongeveer twee derde van de exoplaneet wijst ook altijd naar die ster. Aan deze kant is het gemiddeld ongeveer…

"‘Extreme’ verre planeet heeft regens van steen en supersonische windvlagen"

Eendensnaveldinosaurus zwom door kilometers diepe zee om in Afrika te komen

Paleontologen hebben voor het eerst de fossielen van een eendensnaveldinosaurus, een hadrosauriër, gevonden in Afrika. De vondst impliceert dat het oerdier honderden kilometers heeft gezwommen om nieuwe leefgebieden te vinden, schrijven de Amerikaanse, Franse, Marokkaanse en Spaanse onderzoekers in het vakblad Cretaceous Research. Voorheen zijn er alleen fossielen ontdekt van eendensnaveldinosauriërs in de Amerika’s, Azië en Europa. Vermoedelijk ontstonden de dino’s in Noord-Amerika, waarna ze zich uitspreiden naar Zuid-Amerika en Azië, dat miljoenen jaren geleden…

"Eendensnaveldinosaurus zwom door kilometers diepe zee om in Afrika te komen"

Lust uit een potje: welke libidoverhogende planten en dieren werken echt?

Door de eeuwen heen brouwden mensen allerlei ‘natuurlijke’ middeltjes om hun libido (of dat van hun partner) te verhogen. Wat werkt en wat is kwakzalverij? Wat weet jij van anticonceptie? Doe de test van Quest! Spaanse vlieg: een vermomde kever Wat is het? Spaanse vlieg is geen vlieg. Het is gemalen kever: Lytta vesicatoria, een lid van de familie van blaarkevers. Werkt het? Elke gemalen blaarkever bestaat voor hooguit 1 procent uit cantharidine. Dat stofje…

"Lust uit een potje: welke libidoverhogende planten en dieren werken echt?"

‘Unieke sporen’ van eerste landbouwers opgegraven in Gelderland

Bij archeologisch onderzoek in het Gelderse Angeren zijn op één locatie niet alleen resten opgegraven van jagers en verzamelaars, maar ook van de eerste landbouwers. Deze “unieke sporen” zijn gevonden tijdens de voorbereidingen op de doortrekking van de A15 van knooppunt Ressen naar de A12, meldt Rijkswaterstaat vrijdag. “Het is zelden dat resten van beide samenlevingsvormen gevonden worden op een plek”, schrijft Rijkswaterstaat. “De opgraving geeft nieuwe, bijzondere inzichten over hoe mensen zich op één…

"‘Unieke sporen’ van eerste landbouwers opgegraven in Gelderland"

De weg uit de coronacrisis: Studie helpt mogelijk besmette donorpatiënt

Het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) is deze week gestart met onderzoek naar een medicijn dat bij mensen met een donororgaan de kans op een ernstig verloop van COVID-19 mogelijk verkleint. Wat kan dit onderzoek bijdragen? In deze rubriek lichten we wekelijks ontwikkelingen uit die (zouden) kunnen bijdragen aan de weg uit de coronacrisis. Onno Teng is medisch specialist nierziekten aan het LUMC en betrokken bij dit nieuwe onderzoek. Hij legt uit dat transplantatiepatiënten altijd…

"De weg uit de coronacrisis: Studie helpt mogelijk besmette donorpatiënt"